Mantentze prebentibo elektrikoaren plana
Daniel Serrano Armenta, industria-mantentzeko elektrikaria
Instalazio elektriko batek ez du abisatzen huts egin aurretik: borne lasai bat hilabetez berotzen da, egun batean koadroa jauzi arazten duen arte, edo okerragoa. Prebentibo elektrikoak arazo horiek lehenago aurkitzeko balio du, eta, gainera, Espainian derrigorrezkoak diren berrikuspenak daude. Gida honek errepasatzen du zer eskatzen duen araudiak, zer komeni den ekipo bakoitzean berrikustea eta nola eraman dena MantPro bezalako GMAO batean, doakoa eta kode irekikoa.
Garrantzitsua: gida honetako maiztasunak orientagarriak dira. Legeak ezartzen dituenak instalazio motaren araberakoak dira, eta ekipo bakoitzarenak, fabrikatzailearen eta zure prozesurako zein kritikoa den kontuan hartuta. Zalantzarik baduzu, galdetu zure enpresa instalatzaileari edo kontrol-erakunde bati (OCA).
Araudiak Espainian derrigortzen duena
- Behe-tentsioko aldizkako ikuskapenak (REBTren ITC-BT-05). Hasierako ikuskapena behar izan zuten instalazioek OCA batek 5 urtean behin ikuskatu behar ditu. Besteak beste, hauek dira: 100 kW-tik gorako potentzia instalatua duten eta proiektua behar duten industria-instalazioak, jendea biltzen den lokalak, I. klaseko sute- edo leherketa-arriskua duten lokalak (25 plaza baino gutxiagoko aparkalekuak salbu), 25 kW-tik gorako lokal bustiak, 10 kW-tik gorako igerilekuak, ebakuntza-gelak eta esku-hartze gelak, eta 5 kW-tik gorako kanpoko argiztapena. 100 kW-tik gorako etxebizitza-eraikinen instalazio komunak, 10 urtean behin.
- Lur-hartuneak (ITC-BT-18). Teknikoki gaitua den langile batek berrikusi behar ditu urtean behin gutxienez, lurra lehorren dagoen garaian. Lurra elektrodoak kontserbatzeko egokia ez den lekuetan, elektrodoak eta lotura-eroaleak agerian jartzen dira aztertzeko, 5 urtean behin gutxienez.
- Goi-tentsioa eta transformazio-zentro propioak (337/2014 ED). Goi-tentsioko instalazio pribatuek mantentze-kontratu bat izan behar dute enpresa instalatzaile gaitu batekin. Baliabide propioekin mantentzea onartzen da Administrazio eskudunak baimentzen duenean eta titularrak beharrezko giza baliabideak eta baliabide teknikoak dituenean. Gainera, OCA batek ikuskatu behar ditu aldizka, 3 urtean behin gutxienez (ITC-RAT 23).
- Lanen segurtasuna (614/2001 ED). Lanak langile baimenduek edo kualifikatuek egiten dituzte, lan motaren eta instalazioaren tentsioaren arabera. Tentsiorik gabe lan egiteko, bost urrezko arauak betetzen dira: deskonektatu; elikadura berriz itzultzea saihestu; tentsiorik ez dagoela egiaztatu; lurrera eta zirkuitulaburrean jarri; eta tentsioan dauden elementu hurbiletatik babestu eta lan-eremua seinaleztatu.
Ekipoko zereginak
| Ekipoa | Zer berrikusi | Maiztasun orientagarria |
|---|---|---|
| Koadro nagusiak eta bigarren mailakoak | Ikuskapen bisuala, garbiketa, seinaleztapena, karkasen eta itxieren egoera | Sei hilean edo urtean behin |
| Koadro nagusiak eta bigarren mailakoak | Termografia, instalazioa kargan dagoela | Urtean behin |
| Koadro nagusiak eta bigarren mailakoak | Konexioak egiaztatu; behar den lekuan bakarrik estutu berriz, fabrikatzailearen momentuarekin eta beti tentsiorik gabe | Ikuskapenaren eta termografiaren arabera |
| Etengailu diferentzialak | Test-pultsadorearekin proba | Hilean edo hiru hilean behin |
| Etengailu diferentzialak | Jauzi-denbora eta -korrontea tresnarekin neurtu | Urtean behin |
| Lur-hartuneak | Lur-erresistentzia eta konexioen egoera neurtu | Urtean behin (derrigorrezkoa, ITC-BT-18) |
| Lineak eta hartzaileak | Isolamendu-erresistentzia neurtu | Urtean behin edo kritikotasunaren arabera |
| Kondentsadore-bateria | Kondentsadore puztuak edo beroak, kontaktoreak, fusibleak, erregulatzailea eta potentzia-faktorea | Sei hilean behin |
| SAI | Baterien egoera eta autonomia, alarmak, aireztapena | Sei hilean behin |
| Sorgailu-multzoa | Abiaraztea eta hutsean proba | Hilean behin |
| Sorgailu-multzoa | Kargarekin proba, mailak, iragazkiak eta abiarazteko bateriak | Urtean behin edo funtzionamendu-orduen arabera |
| Larrialdiko argiztapena | Funtzionamendu-proba | Hilean behin, edo araudiak eta jarraibide aplikagarriek ezartzen dutena |
| Larrialdiko argiztapena | Autonomia-proba | Urtean behin, edo araudiak eta jarraibide aplikagarriek ezartzen dutena |
| Motor kritikoak | Tenperatura, bibrazioak, kontsumoa, isolamendua, errodamenduak eta aireztapena | Kritikotasunaren arabera |
| Transformadorea (transformazio-zentroa badago) | Tenperatura eta konexioak; olio-transformadoreetan, olioaren maila eta egoera; lehorretan, garbiketa eta erretxinaren egoera | Urtean behin, enpresa mantentzailearekin batera |
Lur-hartuneen berrikuspena izan ezik, maiztasun hauek gomendioak dira, ez REBTren betebehar orokorrak: egokitu itzazu fabrikatzailearen jarraibideetara eta ekipo bakoitza zein kritikoa den kontuan hartuta.
Termografia da matxura gehien saihesten dituen zereginetako bat: borne edo fusible bateko puntu beroa huts egin baino askoz lehenago agertzen da. Egin ezazu instalazioa karga-baldintza adierazgarrietan dagoela, ahal dela bere ohiko erregimenetik hurbil: kargari lotutako anomalia termikoak oharkabean pasa daitezke instalazioa hutsean dabilenean.
Nola egin plana MantPron
1. Makinak: instalazioaren zuhaitza
Eman alta instalazioari zuhaitz gisa: Transformazio-zentroa → Transformadorea, Koadro nagusia → Bigarren mailako koadroak, Sorgailu-multzoa, SAI, Kondentsadore-bateria… Horrela, neurketa, termografia edo matxura bakoitza dagokion ekipoaren historian geratzen da. Zerrenda Excelen baduzu, inporta dezakezu.
2. Zereginak: dataren edo orduen arabera
- Koadroaren, diferentzialen edo lur-hartuneen berrikuspenak, dataren araberako abisu errepikari gisa, tarte-egunekin.
- Araudiko ikuskapenak, urte batzuetako maiztasunarekin: behe-tentsioko OCA 5 edo 10 urtean behin, goi-tentsiokoa 3 urtean behin, lur-elektrodoak agerian jartzea 5 urtean behin. MantProk 2, 3, 4, 5 edo 10 urtean behin eskaintzen du.
- Sorgailu-multzoa, ordu-kontagailuaren edo dataren arabera, lehenago iristen dena («250 orduan behin edo urtean behin»). Gehiago: mantentze prebentiboa.
3. Neurketak: tartea duten egiaztapen-zerrendak
MantProren egiaztapen-zerrendek unitatea eta tarte zuzena duten irakurketak onartzen dituzte, eta tartetik kanpoko irakurketa bat «gaizki» gisa markatzen dute beren kabuz. Adibidez:
- Lur-erresistentzia (Ω), zure instalazioak onartzen duen gehienekoarekin.
- Isolamendu-erresistentzia (MΩ), bere gutxienekoarekin.
- Diferentzialaren jauzi-denbora (ms), bere korronte nominalean.
- Kondentsadore-bateriaren potentzia-faktorea.
- SAIaren edo larrialdiko argiztapenaren autonomia (min).
Horrela, berrikuspen bakoitzak neurketak lanarekin gordeta uzten ditu, data eta teknikariarekin, ekipoaren historian.
Makinak fitxan, 📈 Irakurketak botoiak puntu bakoitzeko neurketak biltzen ditu berrikuspenez berrikuspen: tarte zuzenaren banda duen grafikoa, eta tartetik kanpoko balioak gorriz, lur-erresistentzia gorantz doan ikusteko gehienekoa gainditu aurretik. PDFra zure logoarekin eta Excelera esporta daiteke, OCAri, aseguru-etxeari edo bezeroari erakusteko prest.
4. Argazkiak, termografiak eta txostenak
Erantsi lanari koadroaren argazkiak eta kamera termikoaren irudiak, puntu beroa zuzendu aurretik eta ondoren. Zure enpresaren logoa duen PDF txostenak lanak dokumentatzen ditu, eta erraztu egiten ditu jardueren jarraipena eta OCAk, aseguratzaileak edo bezeroak eska diezazukeen dokumentazioa prestatzea. Ez ditu ordezten ikuskapen-ziurtagiri arautuak.
5. QR etiketak koadroetan
Itsatsi QR etiketa bat koadro bakoitzean: teknikariak mugikorrarekin eskaneatzen du eta bere historia eta egiaztapen-zerrenda ditu aurrean, gela elektrikoan estaldurarik ez badago ere.
Ohiko galderak
Zenbatero pasa behar da behe-tentsioko OCA ikuskapena?
5 urtean behin, REBTren ITC-BT-05aren arabera hasierako ikuskapena behar izan zuten instalazioetan, hala nola 100 kW-tik gorako potentzia instalatua duten eta proiektua behar duten industria-instalazioetan edo jendea biltzen den lokaletan, besteak beste. 100 kW-tik gorako etxebizitza-eraikinen instalazio komunak, 10 urtean behin.
Zenbatero berrikusi behar da lur-hartunea?
Urtean behin gutxienez, lurra lehorren dagoen garaian, REBTren ITC-BT-18aren arabera. Lurra elektrodoak kontserbatzeko egokia ez bada, agerian jarri behar dira aztertzeko, 5 urtean behin gutxienez.
Zenbatero ikuskatzen da transformazio-zentro propio bat?
Goi-tentsioko instalazio pribatuek OCA baten aldizkako ikuskapena pasa behar dute, 3 urtean behin gutxienez. Mantentzea enpresa instalatzaile gaitu batekin kontratatzen da, Administrazio eskudunak baliabide propioekin egitea baimentzen ez badu.
Zein lur-erresistentzia balio da zuzena?
Instalazioaren ezaugarrien eta lurrerako konexio-eskemaren araberakoa da. TT eskema batean, lur-erresistentziak bider babesaren jauzia eragiten duen korronteak ohiko muga-tentsioa baino txikiagoa edo berdina izan behar du (Ra × Ia ≤ UL): 50 V baldintza normaletan eta 24 V lokal edo leku eroaleetan. Proiektuak eta instalazioaren baldintza bereziek zehazten dute onar daitekeen balioa.
Programa doako batekin eraman dezaket prebentibo elektrikoa?
Bai. MantPro doakoa eta kode irekikoa da: dataren eta orduen araberako abisuak, neurketa eta tarteekiko egiaztapen-zerrendak, argazkiak, PDF txostenak eta konexiorik gabeko Android aplikazioa, ekipo eta erabiltzaile mugarik gabe.